hpv

Ιός HPV: Μύθοι και αλήθειες

Τι συμβαίνει με τον ιό  HPV; Δικαιολογείται ο φόβος και ο πανικός; Κινδυνεύει η γυναίκα και η κόρη της από τους HPV, τους ιούς των ανθρωπίνων θηλωμάτων, όπως λέγονται επιστημονικά ή ιούς κονδυλωμάτων όπως ακούγονται συνήθως; Μάθετε ποιοι είναι οι  μύθοι και οι αλήθειες και προστατευτείτε.

Πώς μεταδίδεται ο ιός HPV

Ο ιός HPV μεταδίδεται με την άμεση επαφή. Κυριότερος, αλλά όχι αποκλειστικός τρόπος μετάδοσης στελεχών που έχουν τη δυνατότητα να προσβάλουν βλεννογόνους, είναι η σεξουαλική επαφή. Μπορεί να μεταδοθεί από άντρα σε γυναίκα, από άντρα σε άντρα και από γυναίκα σε γυναίκα. H επαφή και μόνο των εξωτερικών γεννητικών οργάνων είναι αρκετή για τη μετάδοσή του. Επίσης, μπορεί να μεταδοθεί ακόμη και με τη χρήση προφυλακτικού (το οποίο μειώνει αλλά δεν εξαλείφει την πιθανότητα μετάδοσης), καθώς η μόλυνση μπορεί να προκληθεί και μέσω της απλής επαφής με το δέρμα2. Η μετάδοση του ιού μέσω στοματικής σεξουαλικής επαφής είναι επίσης δυνατή. Σε λίγες περιπτώσεις έχει αναφερθεί μετάδοση του ιού κατά τον τοκετό από την έγκυο στο νεογνό. Σε αυτές τις περιπτώσεις το νεογνό κινδυνεύει από μία σπάνια σοβαρή παθολογική κατάσταση που ονομάζεται “Υποτροπιάζουσα Αναπνευστική Θηλωμάτωση”, κατάσταση παρόμοια με τα γεννητικά κονδυλώματα στο εσωτερικό του λαιμού.

Δεν έχουν καταγραφεί μέχρι στιγμής περιστατικά μετάδοσης του ιού από επιφάνειες του περιβάλλοντος. Αντικείμενα που έρχονται σε άμεση επαφή με τα γεννητικά όργανα πιθανώς να αποτελούν μέσο μετάδοσης. Ο ιός μπορεί να μεταφερθεί από έναν άνθρωπο σε άλλο, ακόμα και αν δεν έχουν εκδηλωθεί συμπτώματα μέχρι εκείνη τη στιγμή. Τα συμπτώματα μπορούν να εκδηλωθούν μέχρι και έτη μετά την μόλυνση, καθιστώντας δύσκολο να γνωρίζει κανείς πότε ακριβώς μολύνθηκε. Ο ιός είναι τόσο κοινός, που θεωρείται ότι σχεδόν όλοι οι άνδρες και οι γυναίκες θα έρθουν σε επαφή με τουλάχιστον ένα τύπο του σε κάποια στιγμή της ζωής τους.

Μύθοι και αλήθειες

Μύθος: Όποιος μολυνθεί από τον ΗPV θα τον έχει για πάντα

Αλήθεια: Όχι. Και αυτό μπορούμε να το μάθουμε με μοριακό τεστ. Στα περισσότερα άτομα το τεστ είναι αρνητικό μετά από χρόνια, εκτός αν δημιουργηθεί καρκίνος. Ως εκ τούτου, το πιο πιθανό είναι ότι το άτομο «απαλλάσσεται» από τον ιό μετά από ποικίλο χρονικό διάστημα, ανάλογα με την ανοσιακή απάντηση του οργανισμού του.

Μύθος: Όποιος μολυνθεί από τον HPV θα πάθει καρκίνο

Αλήθεια: Αυτό που ισχύει είναι ότι για παράδειγμα, από τις 100 γυναίκες που θα μολυνθούν από τον HPV, μόνο 1-2 γυναίκες κινδυνεύουν να εμφανίσουν προκαρκινική ή καρκινική αλλοίωση στον τράχηλο της μήτρας. Γι’ αυτό και είναι σημαντικό να επισκέπτονται τακτικά το γιατρό τους και να υποβάλλονται στις προβλεπόμενες εξετάσεις. Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, η λεγόμενη «άμυνα» του οργανισμού αντιμετωπίζει τη μόλυνση και ο ιός δεν προκαλεί καμία αλλοίωση στα κύτταρα ή προκαλεί ελαφρού βαθμού αλλοιώσεις, οι οποίες παρέρχονται αυτόματα μετά την πάροδο μερικών ετών.

Μύθος: Όποιος εμφανίσει κονδυλώματα κινδυνεύει να πάθει καρκίνο

Αλήθεια: Τα κονδυλώματα δεν έχουν σχέση με τον καρκίνο. Είναι μικρές προεκβολές του δέρματος και των επιθηλίων και οφείλονται στη δράση των λεγόμενων «χαμηλού κινδύνου» τύπων του ιού (συνήθως των τύπων 6 και 11). Προσβάλλουν γυναίκες και άνδρες, υποτροπιάζουν συχνά, αλλά και υποχωρούν αυτόματα. Τα κονδυλώματα αποτελούν τη συχνότερη σεξουαλικά μεταδιδόμενη πάθηση, από ψυχολογική άποψη φορτισμένη αρνητικά και η συσχέτιση με καρκίνο οφείλεται στο γεγονός ότι τα άτομα που εμφανίζουν κονδυλώματα είναι συχνότερα ταυτόχρονα φορείς και «υψηλού κινδύνου» HPV τύπων. Δύο από τα εμβόλια που κυκλοφορούν για τον ιό του HPV (4δύναμο, 9δύναμο) προστατεύουν ταυτόχρονα, εκτός από τους «υψηλού κινδύνου» τύπους του ιού, και από τους «χαμηλού κινδύνου» τύπους 6 και 11, οι οποίοι ευθύνονται για το 90% των οξυτενών (γεννητικών) κονδυλωμάτων.

Μύθος: Όποια γυναίκα κάνει τακτικά τεστ Παπανικολάου προλαβαίνει τον καρκίνο στον τράχηλο της μήτρας

Αλήθεια: Το τεστ Παπανικολάου είναι η προληπτική εξέταση που κάνουν οι γυναίκες σε όλο τον κόσμο για την πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Παρόλα αυτά, η εμπειρία των τελευταίων περίπου 50 ετών έδειξε ότι, η εφαρμογή του τεστ Παπανικολάου δεν καλύπτει πλήρως τη γυναίκα στην έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Η ευαισθησία του τεστ Παπανικολάου είναι περίπου 50-75%. Για το λόγο αυτό είναι πιθανό το λεγόμενο «HPV DNA test», δηλαδή το τεστ ανίχνευσης του ιού, του οποίου η ευαισθησία είναι πάνω από 90%, να συμπεριληφθεί στις σχετικές οδηγίες και να εφαρμοστεί μαζικότερα. Συμπερασματικά, το τεστ Παπανικολάου, το HPV DNA test, η κολποσκόπηση και οι βιοψίες (όταν απαιτείται) αποτελούν το σύνολο των εξετάσεων της λεγόμενης δευτερογενούς πρόληψης, με την εφαρμογή των οποίων προσπαθεί ο γιατρός να εκμηδενίσει τις πιθανότητες καρκίνου στον τράχηλο της μήτρας. Όσον αφορά στο εμβόλιο, αυτό παρέχει πρωτογενή προστασία από τη σοβαρή αυτή νόσο και πρέπει να γίνεται ανεξάρτητα από το γεγονός ότι η γυναίκα θα πρέπει να συνεχίζει να κάνει το τεστ Παπανικολάου ή αργότερα, το HPV DNA test. Με το συνδυασμό πρωτογενούς και δευτερογενούς πρόληψης μπορούν να επιτευχθούν τα καλύτερα αποτελέσματα.

Μύθος: Το HPV εμβόλιο είναι μόνο για τα μικρά κορίτσια

Αλήθεια: Σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών (ΕΠΕ) του 2017, o εμβολιασμός έναντι του HPV συνιστάται σε κορίτσια ηλικίας 11-18 ετών και σε ομάδες υψηλού κινδύνου, όπου αποζημιώνεται πλήρως. Σε αντιστοιχία οι υπεύθυνοι φορείς Υγείας άλλων χωρών, όπως ΗΠΑ, Αυστραλίας, Καναδά, συστήνουν τον εμβολιασμό κατά προτεραιότητα στις ηλικίες μεταξύ 9-13 ετών. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, μέχρι τις αρχές του 2017 τα εμβόλια για τον HPV περιλαμβάνονταν στα προγράμματα εμβολιασμού 71 χωρών. Σε 11 από αυτές, ο εμβολιασμός ήταν δωρεάν σε αγόρια και κορίτσια.

Τα εμβόλια έναντι του HPV έχουν επίσης ένδειξη και για τις γυναίκες ηλικίας άνω των 18 ετών όπως και για τα αγόρια / άνδρες άνω των 9 ετών, χωρίς όμως να υπάρχουν οι αντίστοιχες συστάσεις στο ΕΠΕ και κατ’ επέκταση αποζημίωση από τα ασφαλιστικά ταμεία. Για τα κορίτσια/γυναίκες η ένδειξη αφορά στην πρόληψη γεννητικών κονδυλωμάτων (9δύναμο και 4δύναμο εμβόλιο), προκαρκινικών αλλοιώσεων και καρκίνων που προσβάλλουν τον τράχηλο της μήτρας, το αιδοίο, τον κόλπο και τον πρωκτό (9δύναμο, 4δύναμο και 2δύναμο εμβόλιο). Για τα αγόρια/άνδρες η ένδειξη αφορά την πρόληψη γεννητικών κονδυλωμάτων (9δύναμο και 4δύναμο εμβόλιο), προκαρκινικών αλλοιώσεων και καρκίνων του πρωκτού (9δύναμο, 4δύναμο και 2δύναμο εμβόλιο).

Το 9δύναμο εμβόλιο έναντι του HPV, προστατεύει από 7 «υψηλού κινδύνου» τύπους του ιού (τους τύπους 16,18,31,33,45,52,58), οι οποίοι σχετίζονται με τη μεγάλη πλειοψηφία των προκαρκινικών αλλοιώσεων και καρκίνων της πρωκτογεννητικής περιοχής και από τους 2 «χαμηλού κίνδυνου» τύπους (6,11) που προκαλούν τη μεγάλη πλειοψηφία των γεννητικών κονδυλωμάτων. Επειδή τα μικρά κορίτσια και τα αγόρια κατά κανόνα δεν έχουν σεξουαλικές σχέσεις και ως εκ τούτου δεν έχουν έρθει σε επαφή με τον ιό, η προστασία που θα τους παρέχει το εμβόλιο είναι η μεγαλύτερη δυνατή. Αυτό δεν σημαίνει ότι μια μεγαλύτερη γυναίκα ή άνδρας έχουν μολυνθεί υποχρεωτικά και μάλιστα ταυτόχρονα από όλους τους τύπους που καλύπτουν τα εμβόλια. Έτσι, μια γυναίκα ή ένας άνδρας που έχει σεξουαλικές επαφές, είτε δεν έχει μολυνθεί από τον ιό καθόλου, είτε έχει μολυνθεί από άλλους τύπους του ιού, είτε έχει μολυνθεί από έναν ή περισσότερους από τους τύπους του ιού, έχει να ωφεληθεί κάνοντας το εμβόλιο. Επειδή δε η πιθανότητα ένα άτομο να έχει μολυνθεί ταυτόχρονα από όλους τους τύπους HPV που καλύπτουν τα εμβόλια είναι σχεδόν ανύπαρκτη, δε χρειάζεται να γίνει προηγουμένως καμία εξέταση για ανίχνευση του/των τύπου/ων του ιού, αλλά μπορεί να προχωρήσει άμεσα στον εμβολιασμό4.

Μύθος: Το HPV εμβόλιο έχει σοβαρές παρενέργειες

Αλήθεια: Τα εμβόλια έναντι του HPV έχουν καλό προφίλ ασφαλείας και ανεκτικότητας. Η θέση αυτή επιβεβαιώνεται, τόσο από τις εθνικές και διεθνείς κανονιστικές αρχές, όσο και από επιτροπές ειδικών, όπως περιγράφεται στην αντίστοιχη ενότητα «Πρόληψη – Ασφάλεια».

Μύθος: Όποια γυναίκα κάνει το HPV εμβόλιο, δεν χρειάζεται να κάνει τεστ Παπανικολάου

Οπωσδήποτε χρειάζεται να γίνεται το τεστ Παπανικολάου! Όπως με κάθε εμβόλιο, το εμβόλιο έναντι του HPV ενδέχεται να μην προστατεύσει πλήρως όλους όσους κάνουν το εμβόλιο. Τα διαθέσιμα εμβόλια στοχεύουν στα στελέχη του ιού HPV που σχετίζονται μέχρι το 90% των περιπτώσεων προκαρκινικών τραχηλικών αλλοιώσεων ή καρκίνου τραχήλου μήτρας και η προστασία που παρέχουν δε φθάνει το 100%. Για το λόγο αυτό η παράλληλη διενέργεια μαζί με το εμβόλιο συστηματικών ελέγχων μέσω τεστ Παπανικολάου ή άλλων τεχνικών είναι απαραίτητη και επιβεβλημένη.

Με το σύνθημα «Μην αργήσεις!» ξεκινά η νέα μεγάλη ενημερωτική εκστρατεία της εταιρείας MSD Ελλάδας για την προστασία από τον ιό HPV που σχετίζεται με τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και άλλες μορφές καρκίνου. Η εκστρατεία ενημέρωσης υπό την αιγίδα της Ελληνικής HPV Εταιρείας, της Ελληνικής Εταιρείας Παιδικής και Νεανικής Γυναικολογίας και του Ελληνικού Κολλεγίου Παιδιάτρων, έχει ως στόχο την ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με την πρόληψη της μόλυνσης από τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV) και την ανάγκη εμβολιασμού, προκειμένου να προστατευθούν οι γυναίκες από τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και άλλα σοβαρά νοσήματα.

Σύμφωνα με το παρατηρητήριο για τον καρκίνο (GLOBOCAN) του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας υπολογίστηκε ότι αποτελεί τον τέταρτο πιο συχνό καρκίνο παγκοσμίως σε γυναίκες, στις ΗΠΑ διαπιστώθηκε από το National Cancer Institute ότι είναι ο πιο συχνός καρκίνος σε γυναίκες ηλικίας 20-44 ετών 4,5ενώ σε Ελλάδα και Ευρώπη αποτελεί το δεύτερο πιο συχνό καρκίνο σε γυναίκες 15-44 ετών. Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας, η συχνότητα εμφάνισης των κονδυλωμάτων στην Ελλάδα είναι υψηλή και φαίνεται να αυξάνεται τα τελευταία χρόνια. Στο τμήμα Σεξουαλικώς Μεταδιδομένων Νοσημάτων του νοσοκομείου «Ανδρέας Συγγρός», ο αριθμός των ασθενών που προσήλθαν με κονδυλώματα σχεδόν διπλασιάστηκε κατά την εξαετία 2006-2011.

Μάθετε περισσότερα και στο hpvirus.gr

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ