hpv1

Ιός HPV: Υπάρχει μετάδοση μετά τη θεραπεία;

Ένας ιός, ο οποίος έχει μπει για τα καλά  στη ζωή μας, αγχώνει, τρόμαζει και πανικοβάλλει, κυρίως τις γυναίκες, όταν πρωτομαθαίνουν ότι μολύνθηκαν από αυτόν.

Δικαιολογημένα βέβαια διότι δεν γνωρίζουν όλη την αλήθεια γι’ αυτόν τον ιό και δεν καταλαβαίνουν όλα όσα διαβάζουν στο Διαδίκτυο. Πολλές φορές αυτά που αναγράφονται δεν ανταποκρίνονται στην αλήθεια ή είναι παραπλανητικά! Ο γυναικολόγος μαιευτήρας Θεόφιλος Σιβιτανίδης μας εξηγεί.

filios

Τι είναι ο ιός HPV;

Γενικά οι ιοί αποτελούν μη αυτοτελείς μορφές ζωής, δεν έχουν δηλαδή την ικανότητα να επιβιώσουν και να πολλαπλασιαστούν από μόνοι τους στο περιβάλλον. Για να το επιτύχουν αυτό πρέπει να ενσωματωθούν σε ένα ξένο κύτταρο άλλου οργανισμού [ξενιστής] από το οποίο θα χρησιμοποιήσουν ό,τι υλικό τους λείπει.

Ο ιός HPV χρησιμοποιεί σαν ξενιστή τον άνθρωπο γι’ αυτό και ονομάζεται ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων ή, όπως είναι πιο γνωστός των κονδυλωμάτων. Σήμερα έχουν αναγνωριστεί γύρω στα 189 στελέχη του ιού αυτού από τα οποία τα 120 προσβάλλουν τον άνθρωπο. Όλοι οι τύποι αυτοί διακρίνονται σε χαμηλού ή υψηλού κινδύνου ανάλογα με τη δυνατότητά τους να προκαλούν διαφόρου βαθμού βλάβες έως και καρκινικές.

Τί προκαλεί στις γυναίκες

Οι χαμηλού κινδύνου τύποι συνήθως προκαλούν τα γεννητικά κονδυλώματα τα οποία ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ και η συνηθέστερη εντόπισή τους  είναι τα έξω γεννητικά όργανα, η περιοχή του περιναίου και ο πρωκτός ενώ, σπανιότερα, μπορεί να εμφανιστούν στον κόλπο ή τον τράχηλο.

Εκτός των γεννητικών οργάνων διάφοροι τύποι του ιού μπορεί να προσβάλουν και άλλες περιοχές του σώματος όπως το δέρμα, τα χέρια, τα πέλματα, το αναπνευστικό ή το έντερο.

Οι υψηλού κινδύνου τύποι [ογκογενετικοί] μπορεί να προκαλέσουν στη γυναίκα συνήθως καρκίνο του τραχήλου και πολύ σπανιότερα του κόλπου ή του αιδοίου.

Τί προκαλεί στους άνδρες

Στην πλειοψηφία τους οι άνδρες δεν νοσούν. Είναι φορείς του ιού και συνήθως μεταφέρουν και μεταδίδουν τον ιό στον σεξουαλικό τους σύντροφο, πολύ συχνά χωρίς να το γνωρίζουν. Απ’ ότι φαίνεται οι άνδρες αντιστέκονται δυναμικότερα στον ιό, ίσως λόγω διαφορετικού επιθηλίου του γεννητικού τους συστήματος.

Οι χαμηλού κινδύνου τύποι μπορεί να προκαλέσουν την ανάπτυξη των γεννητικών κονδυλωμάτων όπως και στις γυναίκες, ενώ οι υψηλού κινδύνου μπορεί να προκαλέσουν την ανάπτυξη καρκίνου του πρωκτού ή του πέους, πολύ όμως σπανιότερα σε σχέση με την ανάπτυξη καρκίνου του τραχήλου στις γυναίκες.

Πώς κολλάει κάποιος

Ο συνηθέστερος τρόπος μετάδοσης του ιού είναι αναμφίβολα η σεξουαλική επαφή. Σίγουρα όμως υπάρχουν και άλλοι τρόποι μετάδοσης, οι οποίοι όμως ακόομη είναι υπό διερεύνηση και χρειάζεται επιστημονική τεκμηρίωση για να αποδειχθούν. Γνωρίζουμε σήμερα ότι πάρα πολλοί άνθρωποι μολύνονται από διάφορους δερματικούς τύπους του ιού στην παιδική ηλικία. Γνωρίουμε ότι ο ιός έχει την ικανότητα να παραμένει στο περιβάλλον για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα (μήπως χρειάζεται προσοχή στους δημόσιους χώρους π.χ. δάπεδα, τουαλέτες;). Ίσως και γιατί όχι, μέσω μολυσμένων χεριών ή κοινής χρήσης μολυσμένων υφασμάτων [πετσέτες]. Βεβαια αυτά υπόκεινται σε αμφισβήτηση επιστημονικά αλλά γιατί όχι αν σκεφτούμε ότι κάποιες φορές εμφανίζεται ενδοοικογενειακά όταν υπάρχει μέλος στην οικογένεια με γνωστήη και αποδεδειγμένη μόλυνση από τον ιό;

Μπορεί κάποιος να κολλήσει και να μην το γνωρίζει;

Η μόλυνση από τον ιό είναι ασυμπτωματική και έτσι δεν γίνεται αντιληπτή. Μπορεί κάποιος να είναι φορέας και να μην το γνωριζει και άθελά του να μεταδίδει.

Μόνον στην περίπτωση εμφάνισης των κονδυλωμάτων στα γεννητικά όργανα ή τον πρωκτό η της εμφάνισης της δυσπλασίας στον τράχηλο γίνεται αντιληπτή η μόλυνση.

Πώς εκδηλώνεται η λοίμωξη από τον HPV

Στις γυναίκες η λοίμωξη μπορεί να εκδηλωθεί με δυο τρόπους την εμφανιση κονδυλωμάτων ή την δυσπλασία στον τράχηλο της μήτρας. Σπάνια συνυπάρχουν και οι δυο βλάβες.

Τι είναι τα κονδυλώματα;

Είναι θηλωματώδεις εκβλαστήσεις, μαλακές, ανώδυνες, στο χρώμα του δέρματος. Είναι ο πιο συνηθισμένος τρόπος εκδήλωσης της μόλυνσης από τον ιό και κυρίως εντοπίζονται στα έξω γεννητικά όργανα, την περιοχή του περιναίου και τον πρωκτό. Σπανιότερα μπορεί να εμφανιστούν στον κόλπο ή τον τράχηλο.

Τι είναι η δυσπλασία;

Η δυσπλασία αποτελεί με απλά λόγια μια ιδιαίτερη μορφή φλεγμονής στον τράχηλο. Ο ιός εισχωρεί στα κύτταρα του τραχήλου και προκαλεί σε αυτά διαφόρου βαθμού μορφολογικές αλλοιώσεις τις οποίες ονομάζουμε ενδοεπιθηλιακές βλάβες. Οι βλάβες αυτές μπορεί να είναι χαμηλού κινδύνου, υψηλού κινδύνου ή σπάνια καρκινικές. Ανιχνεύονται με το τεστ Παπανικολάου και μπορεί να επιβεβαιωθούν αν χρειαστεί με την κολποσκόπηση η και τη βιοψία του τραχήλου.

Η ανάπτυξη του καρκίνου του τραχήλου είναι μια αργή διαδικασία και μπορεί να κρατήσει αρκετά χρόνια. Δεν υπάρχουν ακριβήη δεδομένα για τον χρόνο εμφάνισής του από την πρωτομόλυνση από τον ιό. Τελευταία δεδομένα τοποθετούν το διάστημα αυτό από 9-15 χρονιά. Μικρότερο χρονικό διάστημα αναφέρεται για την εμφάνιση των προκαρκινικών βλαβών. Και εδώ βέβαια έγκειται η τεράστια σημασία του τεστ Παπανικολάου. Μπορεί να ανιχνεύσει τον καρκίνο του τραχήλου προτού καν να εμφανιστεί και με απλές διαδικασίες να τον θεραπεύσουμε.

Σήμερα προτείνεται και το τεστ Παπανικολάου για τον πρωκτό, σε μερικές κατηγορίες ομάδων υψηλού κινδύνου για καρκίνο του πρωκτού όπως ομοφυλόφιλοι άνδρες, πολλοί σεξουαλικοί σύντροφοι, πρωκτική επαφή, γυναίκες με δυσπλασία τραχήλου, κονδυλώματα πρωκτού.

Υπάρχει θεραπεία;

Βεβαίως και υπάρχει θεραπεία. Τα κονδυλώματα αφαιρούνται σήμερα με αρκετούς τρόπους.

-Φαρμακευτικά, με τη χρήση τοπικά διάφορων αλοιφών ή λοσιόν, όχι όμως πάντα αποτελεσματικά.

-Χειρουργική αφαίρεση

-Κρυοπηξία

-Ηλεκτροδιαθερμία

-Εξάχνωση με Laser, η πιο διαδεδομένη μέθοδος σήμερα

-Εξάχνωση με Plexr, η πιο πρόσφατη αναγνωρισμένη συσκευή εξάχνωσης που δεν προκαλεί κανένα έγκαυμα όπως πιθανά με το Laser και δεν καταλείπει κανένα σημάδι.

Όσον αφορά τη δυσπλασία του τραχήλου, στις χαμηλού βαθμού βλάβες οι οποιες δεν υποχωρούν από μόνες τους γιίνεται εξάχνωση με Laser.

Στις υψηλού βαθμού βλάβες [προκαρκινικές] η θεραπεία είναι η κωνοειδής εκτομή του τραχήλου.

Υπάρχει μετάδοση μετά τη θεραπεία;

Με τη θεραπεία εξαφανίζονται οι βλάβες που προκαλεί ο ιός και όχι ο ίδιος ο ιός. Όπως αναφέρθηκε πιο πάνω ο ιός μένει μόνιμα στο σώμα μας. Επομένως υπάρχει πάντα ο κίνδυνος μετάδοσης αλλά σε πολύ μικρότερο βαθμό σε σχέση με την προ θεραπείας περίοδο. Ο κίνδυνος μετάδοσης μειώνεται αισθητά μετά τη θεραπεια, ΔΕΝ ΕΞΑΛΕΙΦΕΤΑΙ.

Η χρήση προφυλακτικού βοηθάει;

Το προφυλακτικό σαφώς μειώνει κατά πολύ τη μετάδοση του ιού, δεν την καταργεί όμως. Και αυτό διότι συνήθως υπάρχει επαφή με τα χέρια ή με το σώμα σε μολυσμένα σημεία τα οποία δεν είναι ορατά. Άλλωστε το προφυλακτικό δεν καλύυπτει πλήρως όλα τα γεννητικά όργανα του άνδρα.

Εμβόλια

Σήμερα κυκλοφορούν 2 εμβόλια τα οποία προστατεύουν από τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, ο οποίος προκαλείται από τους ογκογόνους τύπους 16 και 18. Το θέμα είναι ότι ακόμη δεν γνωρίζουμε για πόσο χρονικό διάστημα υφίσταται αυτή η προστασία δεδομένου ότι τα εμβόλια αυτά είναι καινούργια της τελευταίας δεκαετίας. Οι μελέτες συνεχίζονται και θα γνωρίζουμε καλύτερα τα επόμενα χρόνια.

Πρέπει να γίνεται Τεστ Παπανικολάου σε εμβολιασθείσες γυναίκες;

Ναι! Πρέπει να γίνεται γιατί ακριβώς δεν γνωρίζουμε το χρονικό διάστημα της προστασίας. Υπάρχουν επίσης και άλλοι τύποι του ιού εκτός των ογκογόνων 16 και 18, οι οποίοι είναι υψηλού κινδύνου για την πρόκληση προκαρκινικών βλαβών και δεν περιέχονται στα εμβόλια. Ωστόσο, το καλύτερο “εμβολιο” για την πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου είναι το τεστ Παπανικολάου σε κάθε γυναίκα μια φορά τον χρόνο. Είτε έχει κάνει το εμβόλιο είτε όχι.

Το μυστικό

Πρέπει να καταλάβουν όλοι και κυρίως οι γυναίκες ότι όταν ένα ατομο μολυνθεί από τον ιό, θα παραμείνει στο σώμα για πάντα, δεν φεύυγει. Να συνηθίσει στην ιδέα της μόνιμης συγκατοίκησης. Από την εμφάνιση βλάβης στον τράχηλο μέχρι την εκδήλωση καρκίνου μεσολαβούν αρκετά χρόνια. Το 70-80% των χαμηλού βαθμού ενδοεπιθηλιακών βλαβών υποχωρούν αυτόματα χωρίς καμία θεραπεία, κυρίως στις νέες γυναίκες. Οι υψηλού βαθμού βλάβες έχουν ποσοστό εξέλιξης σε καρκίνο 12-70% μέσα σε ένα μέσο χρονικό διάστημα 9-10 ετών. Επίσης, μειώστε ή καταργείστε το κάπνισμα. Όσο λιγότερο άγχος, φόβος, πανικός, στρες τόσο ισχυρότερο το ανοσοποιητικό σύστημα το οποίο μειώνει την εμφάνιση εκδήλωσης της νόσου ή την επιδείνωση των βλαβών ή την υποτροπή τους. Καλή ψυχολογία γενικά στη ζωή σημαίνει καλύτερη αντίσταση στον ιό!

 

Σιβιτανίδης Θεόφιλος – Ιατρείο: Μιχαλακοπούλου 117,  Αθήνα, τηλ.: 210 74 84 324 και 6972 910 115

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ