Τι είναι το exposome και πώς επηρεάζει τη γήρανση της επιδερμίδας;

Θέλετε να επιβραδύνετε την εμφάνιση των σημαδιών γήρανσης; Το exposome ή εκθεσίωμα, μια επιστημονική έννοια που γεννήθηκε το 2005, συσχετίζει τη δημόσια υγεία με τη συνολική έκθεση σε διάφορους παράγοντες.

Σύμφωνα με νέα δεδομένα της επιστημονικής κοινότητας, το εκθεσίωμα αποτελεί τον κύριο παράγοντα για τη γήρανση του δέρματος και όχι τα γονίδια, όπως θεωρούσαμε μέχρι σήμερα

Τι είναι το exposome και τι σχέση έχει με την αντιγήρανση;

Ο συγγραφέας C. Wild ορίζει το Exposome ως τον σωρευτικό δείκτη μέτρησης των περιβαλλοντικών επιρροών και των συναφών βιολογικών αποκρίσεων σε ολόκληρη τη ζωή του ανθρώπου, συμπεριλαμβανομένων του περιβάλλοντος, της συμπεριφοράς και των ενδογενών διεργασιών. Αυτό μπορεί να συνοψιστεί ως οτιδήποτε δεν συνδέεται με τα γονίδια, δηλαδή όλοι οι περιβαλλοντικοί παράγοντες συν το κάπνισμα, η διατροφή, το άγχος και ο ύπνος.

Αυτή η ολιστική προσέγγιση είναι ένας νέος τρόπος να κατανοήσουμε όχι μόνο την υγεία αλλά και την επιδερμίδα. Πράγματι, ως προστατευτικό όργανο, η επιδερμίδα είναι ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα στο έξω και στο μέσα. Έτσι, επηρεάζεται άμεσα τόσο από εξωγενείς επιδράσεις (περιβαλλοντικοί επιθετικοί παράγοντες, όπως οι ακτίνες UV και η ρύπανση) όσο και από ενδογενείς παράγοντες (όπως η κόπωση, το άγχος ή η μη ισορροπημένη διατροφή). Δεδομένης λοιπόν της επιρροής του exposome, η επιδερμίδα υπόκειται καθημερινά σε βιολογικές βλάβες -κυρίως οξείδωση και φλεγμονές- που, σιγά σιγά, χρόνο με τον χρόνο, συσσωρεύονται και έχουν αντίκτυπο. Και μια μέρα γίνονται ορατές. Αρχικά, η επιδερμίδα γίνεται πιο ξηρή, ενώ αργότερα παρουσιάζει θαμπάδα και ανομοιομορφία. Έπειτα, εμφανίζονται κηλίδες, η επιδερμίδα χάνει τη σφριγηλότητά της και δημιουργούνται ρυτίδες.

Τί επηρεάζει το exposome

Ο ήλιος: πρόκειται για τον πιο σημαντικό και τον πιο μελετημένο παράγοντα. Ήδη από το 1969 ο Albert Kligman έθεσε το ζήτημα της έκθεσης στην UV ακτινοβολία ως βασικό λόγο για την πρόωρη γήρανση του δέρματος. Από τότε έχουν προστεθεί διάφορα άλλα εξίσου σημαντικά στοιχεία: μπορεί οι ακτίνες UV να αποτελούν μόνο το 5% του ηλιακού φάσματος, ωστόσο οι συνέπειες που έχουν για το δέρμα μας είναι αρκετά σοβαρές: σχηματισμός ελεύθερων ριζών, βλάβες στο DNA, κηλίδες, μικροφλεγμονές και παραγωγή ενζύμων, που καταστρέφουν τις ίνες του κολλαγόνου και της ελαστίνης. Στη διαδικασία της φωτογήρανσης, βέβαια, συμμετέχουν όλες οι UV ακτίνες, ανεξαρτήτως μήκους. Ακόμη, το 80% από τα σημάδια γήρανσης στην επιφάνεια της επιδερμίδας, προέρχεται από την καθημερινή, χωρίς προστασία, έκθεση μας στον ήλιο. Τι γίνεται όμως με το υπόλοιπο 95% του ηλιακού φάσματος; Καινούριες έρευνες ανακάλυψαν ότι και αυτό συμβάλει επιβλαβώς και με τις ίδιες συνέπειες, όπως περιγράφηκαν παραπάνω, στη γήρανση της επιδερμίδας.

Η αστική ρύπανση: τα αυξημένα επίπεδα του όζοντος, οι ατμοσφαιρικοί ρύποι, δηλαδή τα αιωρούμενα (μικρο)σωματίδια από το καυσαέριο, τον καπνό και τη σκόνη, καταστρέφουν τα φυσικά αντιοξειδωτικά της κεράτινης στιβάδας της επιδερμίδας και συμβάλλουν στη δημιουργία ρυτίδων.
Ο καπνός του τσιγάρου: πέρα από όλα τα επιβλαβή γνωρίζουμε έτσι κι αλλιώς για το τσιγάρο· οι χημικές ουσίες που εισπνέουμε από αυτό, αριθμός που αγγίζει τις 4000 διαφορετικές ουσίες, οδηγούν σε οξειδωτικό στρες και γερνάν την επιδερμίδα μειώνοντας την ελαστικότητα της και δημιουργώντας ρυτίδες κυρίως στο άνω χείλος.

Η διατροφή: οι τροφές που επιλέγουμε επηρεάζουν άμεσα την ποιότητα και την υγεία του δέρματος μας, γι’αυτό και εντάσσονται στο Εκθεσίωμα. Όταν επιλέγουμε τροφές επεξεργασμένες και πλούσιες σε λιπαρά, καταναλώνουμε αρκετό αλκοόλ και ζάχαρη, επισπεύδουμε τη γήρανση του δέρματος. Ομοίως, οι πρόωρες, έντονες ρυτίδες εμφανίζονται, εξαιτίας των μεταβολικών μηχανισμών, που ενεργοποιούνται με την κατάχρηση ζάχαρης στης διατροφή μας, συνδυαστικά με την έκθεση στις ακτίνες. Γι’αυτό, ας προστατέψουμε την επιδερμίδα μας, προτιμώντας έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής βάζοντας στη διατροφή όσο το δυνατόν περισσότερα φρούτα, λαχανικά και όσπρια, επενδύοντας μαζί με το ελαιόλαδο, στη μεσογειακή διατροφή.

Το άγχος: αν και δεν υπάρχουν προς το παρόν επιστημονικές μελέτες που να συνδέουν άμεσα το άγχος με τη γήρανση της επιδερμίδας, είναι βέβαιο πως το έντονο άγχος επιδεινώνει διάφορες παθήσεις του δέρματος.

Η αϋπνία: είτε πρόκειται για έλλειψη ύπνου ή για κακής ποιότητας ύπνου, όλοι γνωρίζουμε τις άμεσες και εμφανείς συνέπειες που έχει στην επιδερμίδα μας: μαύροι κύκλοι και θαμπή επιδερμίδα. Σύμφωνα με έρευνες, η έλλειψη ύπνου επιδρά στις βαθύτερες στιβάδες του δέρματος, εμφανίζοντας έντονα σημάδια γήρανσης.

Η ζέστη: οι υψηλές εξωτερικές θερμοκρασίας –είτε από τον ήλιο, είτε λόγω τεχνητής θερμότητας, αυξάνουν τη θερμοκρασία του δέρματος δημιουργώντας φλεγμονές, που μπορούν να οδηγήσουν σε οξειδωτικό στρες και φθορά του κυτταρικού DNA. Πρόκειται για τη θερμική γήρανση.

Πώς να προστατευτείτε

Επιλέγετε προϊόντα με:

  • Φίλτρα UV ευρέος φάσματος (UVA, UVB, ως και μεγάλου μήκους κύματος UVA) για να προστατεύσουν την επιδερμίδα από την έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία, υπεύθυνη για το 80% των σημαδιών γήρανσης.
  • Προβιοτικά Bifidus για να ενισχύσουν την επιδερμίδα κατά την έκθεσή της στους επιθετικούς παράγοντες.
  • Εκχύλισμα ρίζας Baicalin, με ευρεία αντιοξειδωτική δράση, για να καταπολεμήσετε το φαινόμενο της οξείδωσης που προκαλείται από την έκθεση.

Επίσης:

  • Αποφεύγετε την ηλιοθεραπεία, δηλαδή την αλόγιστη έκθεση στις ακτίνες UV, όπως και του solarium, δηλαδή της έκθεσης σε τεχνητές πηγές
  • Μην ξεχνάτε την καθημερινή αντηλιακή προστασία με προϊόντα που εμπεριέχουν φίλτρα προστασίας ευρέου φάσματος, ειδικά από την ηλικία των 25 και έπειτα.
  • Καθαρίζετε την επιδερμίδα με τα κατάλληλα προϊόντα που απομακρύνουν τους ατμοσφαιρικούς ρύπους.
  • Ενυδατώνετε την επιδερμίδα: επιλέγετε προϊόντα με εμπλουτισμένη σύνθεση και αντιοξειδωτικά συστατικά, που ενισχύουν τη θωράκιση της επιδερμίδας μειώνοντας τις συνέπειες των ρυπογόνων ουσιών στο εσωτερικό της.
  • Φροντίστε να κοιμάστε τουλάχιστον για 7 ώρες.
  • Ακολουθείτε μία ισορροπημένη διατροφή με φρούτα και λαχανικά.
  • Διακόψτε ή περιορίστε το κάπνισμα.

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ