6 συμπεριφορές που συναντάμε στις τοξικές σχέσεις

Υπάρχουν διάφορες συμπεριφορές τις οποίες είτε αγνοούμε, είτε θεωρούμε ότι χαρακτηρίζουν τις υγιείς ερωτικές σχέσεις, αλλά στην πραγματικότητα, όσο συχνότερα εμφανίζονται, τόσο μια σχέση γίνεται ολοένα και πιο «τοξική». Οι πιο συχνές εμφανιζόμενες «τοξικές» συμπεριφορές είναι οι παρακάτω:

1. Η εμμονή με το παρελθόν

Με αφορμή μια διαφωνία στο παρόν, κατηγορούμε τον σύντροφό μας για λάθη του παρελθόντος που τις περισσότερες φορές έχουν μόνο μια έμμεση σχέση με το ζήτημα που αντιμετωπίζουμε ως ζευγάρι στο «εδώ και τώρα».

Η συμπεριφορά αυτή είναι τοξική, όταν επαναλαμβάνεται, γιατί δεν μας αποπροσανατολίζει μόνο από ένα σημαντικό πρόβλημα του παρόντος, εκτρέποντας την προσοχή μας σε κάτι που έγινε και δεν αλλάζει, αλλά επαναφέρει στο προσκήνιο συναισθήματα ενοχής και πικρίας για όσα έχει κάνει ο σύντροφός μας στο παρελθόν με αποτέλεσμα να νιώθει άσχημα για τον εαυτό του και να είναι πιο επιρρεπής στη χειραγώγηση.

Αυτό που μπορούμε να κάνουμε με τον σύντροφό μας διαφορετικά, είναι να διαχειριζόμαστε το κάθε ζήτημα που προκύπτει ξεχωριστά, εκτός και αν σχετίζεται άμεσα και αντικειμενικά με κάτι που έχει συμβεί ξανά στο παρελθόν.

Είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι από την στιγμή που δεχόμαστε να συνδεθούμε ερωτικά με έναν άνθρωπο, αυτομάτως αποδεχόμαστε όλες τις προηγούμενες πράξεις και συμπεριφορές του. Αν δεν μπορούμε να τις αποδεχθούμε, στην ουσία δεν αποδεχόμαστε τον σύντροφό μας, οπότε η καλύτερη λύση είναι να τερματίσουμε την σχέση.

2. Η παθητικο-επιθετική συμπεριφορά

Αντί να εκφράζουμε τα συναισθήματά μας με κοινωνικά αποδεκτό και υγιή τρόπο ανάλογα με την περίσταση και να λέμε αυτό που σκεφτόμαστε ξεκάθαρα και ανοιχτά, προσπαθούμε να κάνουμε τον σύντροφό μας να καταλάβει από τα συμφραζόμενα τι είναι αυτό που θέλουμε ή έχουμε ανάγκη.

Για παράδειγμα, αντί να εκφράζουμε τον θυμό μας με ευθύ τρόπο για το ότι ο σύντροφός μας είναι αδιάφορος και κάθε φορά που του μιλάμε νιώθουμε ότι δεν μας προσέχει, βρίσκουμε κάποια μικροπράγματα που μας ενοχλούν στην συμπεριφορά του (π.χ. ότι μιλάει δυνατά ή ότι δεν συμμαζεύει τα πράγματά του) και του τα λέμε για να τον εκνευρίσουμε.

Έτσι, εκφράζουμε παθητικά τον θυμό μας χωρίς να εκφράζουμε όσα μας ενοχλούν σε εκείνον στην πραγματικότητα. Η απιστία είναι ένα ακόμα παράδειγμα παθητικο-επιθετικής έκφρασης του θυμού όταν νιώθουμε ότι οι ανάγκες μας δεν ικανοποιούνται στην σχέση, αλλά φοβόμαστε ότι αν τις εκφράσουμε ανοιχτά και ειλικρινά και τις υπερασπιστούμε, ο άλλος θα θυμώσει μαζί μας ή θα πληγωθεί.

Αυτό συμβαίνει γιατί πολλές φορές αισθανόμαστε υπεύθυνοι για τα συναισθήματα των άλλων ανθρώπων και στην προσπάθειά μας να τα ελέγξουμε, πληγώνουμε τελικά και εκείνους και τον εαυτό μας.

3. Ο συναισθηματικός εκβιασμός

Αυτή η συμπεριφορά προκύπτει όταν έχουμε παράπονα από τον σύντροφό μας και τα εκφράζουμε με τέτοιο τρόπο που τον/την απειλούμε έμμεσα ότι αν δεν αλλάξει, θα φύγουμε από την σχέση. Για παράδειγμα, αντί να του πούμε: είσαι απόμακρος τον τελευταίο καιρό και ανησυχώ για το τι μπορεί να συμβαίνει, του λέμε: δεν μπορώ να είμαι με κάποιον που είναι ψυχρός μαζί μου όλη την ώρα.

Ο συναισθηματικός εκβιασμός και η παθητικο-επιθετική συμπεριφορά προκαλούνται από την καταπίεση των πραγματικών σκέψεων και συναισθημάτων και προκαλούν αχρείαστο δράμα μέσα σε μια σχέση όπου το καθετί αποτελεί αφορμή για να δημιουργηθεί μια κατάσταση κρίσης η οποία απειλεί τη δέσμευση του ενός συντρόφου απέναντι στον άλλο. Είναι καλό να έχουμε στο μυαλό μας ότι είναι ανθρώπινο να θυμώνουμε ή να μην μας αρέσει κάτι στον σύντροφό μας.

Επίσης, η δέσμευση και η αφοσίωση που δείχνουμε σε μια συντροφική σχέση δεν προαπαιτεί την απουσία αρνητικών συναισθημάτων. Αντίθετα, το να μπορούμε να εκφράζουμε όσα μας ενοχλούν χωρίς να ασκούμε παράλληλα κριτική ή εκβιασμό (ή να φοβόμαστε ότι θα μας ασκηθεί), ενδυναμώνει την σχέση και τον συντροφικό δεσμό.

4. Η μη ανάληψη της ευθύνης για τα συναισθήματά μας

Φανταστείτε ότι είχατε μια πολύ κουραστική μέρα στη δουλειά και το μόνο που θέλετε τώρα είναι να γυρίσετε στο σπίτι, να κάνετε ένα ζεστό μπάνιο και να χαλαρώσετε με τον σύντροφό σας βλέποντας ίσως κάποια ταινία. Όταν επιστρέφετε στο σπίτι όμως, εκείνος μιλάει στο τηλέφωνο με κάποιους φίλους του και ετοιμάζεται να βγει.

Καθώς η κούραση της δουλειάς δεν έχει υποχωρήσει και έχοντας ήδη θυμό για την στάση που κρατάει ο σύντροφός σας, επιτίθεστε σε εκείνον/η κατηγορώντας τον/ην για έλλειψη ευαισθησίας και αδιαφορία απέναντι στις ανάγκες σας (για χαλάρωση και ταινία), σαν να ήταν υποχρεωμένος να τις καταλάβει χωρίς πρώτα να του της έχετε επικοινωνήσει.

Το να θεωρούμε ότι εμείς είμαστε υπεύθυνοι για τα συναισθήματα των άλλων και εκείνοι για τα δικά μας, είναι ξεκάθαρη ένδειξη έλλειψης προσωπικών ορίων και συνεξάρτησης μέσα στη σχέση. Υπάρχει μια λεπτή, αλλά ουσιώδης διαφορά όταν θέλουμε να είμαστε υποστηρικτικοί με τον σύντροφό μας από επιλογή, και όταν αισθανόμαστε ότι το κάνουμε από υποχρέωση επειδή θεωρούμε ότι αυτό περιμένει από εμάς.

5. Η εκδήλωση έντονης ζήλειας επειδή… αγαπάμε τον σύντροφό μας

Πόσες φορές εκνευριζόμαστε όταν υποπτευόμαστε ότι ο σύντροφός μας μπορεί να μιλάει με κάποιον/α άλλον/η με πρόθεση να φλερτάρει και ψάχνουμε το κινητό του ή προσπαθούμε να «χακάρουμε» τον λογαριασμό του στα κοινωνικά δίκτυα με σκοπό να ελέγξουμε την συμπεριφορά του; Μου κάνει εντύπωση που πολλοί άνθρωποι θεωρούν ότι τέτοιες και άλλες παρόμοιες συμπεριφορές είναι θεμιτές επειδή αγαπούν τον σύντροφό τους και δεν θέλουν να τον χάσουν από τη ζωή τους.

Ας το φανταστούμε από την αντίθετη μεριά: πως θα νιώθαμε αν είχαμε έναν σύντροφο που θα ήθελε να είναι πάντα μαζί μας για να βεβαιωθεί ότι δεν περιτριγυριζόμαστε από ελκυστικά άτομα; Η επιθυμία του θα υποδήλωνε ότι είτε μας θεωρεί ανάξιους εμπιστοσύνης, είτε ανίκανους να συγκρατήσουμε τις παρορμήσεις μας.

Θα θέλαμε να είμαστε με έναν τέτοιο άνθρωπο; Η καλλιέργεια εμπιστοσύνης και ανοχής απέναντι στην αβεβαιότητα είναι δύο τρόποι που μας βοηθούν να διαχειριστούμε τις ακραίες συμπεριφορές ζήλειας και ελέγχου οι οποίες, σχεδόν πάντα, κουράζουν τους άλλους και τους απομακρύνουν από κοντά μας.

Διαβάστε σχετικά: Ποιοι παράγοντες μάς ωθούν να παραμείνουμε ή να αποχωρήσουμε από μια σχέση;

6. Η κάλυψη των σχεσιακών προβλημάτων με προσωρινές λύσεις

Πόσες φορές, όταν έχει προκύψει ένα ζήτημα που προκάλεσε σύγκρουση με τον σύντροφό σας, προσπαθήσατε να το καλύψετε αγοράζοντάς του κάτι ή πηγαίνοντας μαζί του ένα ταξίδι ή κάνοντάς του… πρόταση γάμου; Κάθε φορά που προσπαθούμε να καλύψουμε ένα πρόβλημα βρίσκοντας τέτοιες «λύσεις» (οι οποίες μας κάνουν να αισθανόμαστε καλά μόνο προσωρινά), αρνούμαστε όχι μόνο την πραγματικότητα, αλλά και ένα μέρος της συναισθηματικής μας ζωής.

Φυσικά, δεν υπάρχει τίποτα κακό στη διάθεσή μας να προσφέρουμε ανέσεις, ταξίδια και δώρα στους σημαντικούς ανθρώπους της ζωής μας – θεωρούνται άλλωστε πολυτέλειες γιατί τις εκτιμούμε πραγματικά όταν όλα τα άλλα πηγαίνουν καλά στην ζωή μας.

Είναι σημαντικό όμως να μην τις προσφέρουμε για να αποφύγουμε τα υποβόσκοντα συναισθηματικά μας ζητήματα. Αντ’ αυτού, η ξεκάθαρη, ουσιαστική και γνήσια επικοινωνία με τον σύντροφό μας είναι και πάλι το κλειδί για να λύσουμε άμεσα όσα μας απασχολούν στην σχέση μας μαζί του.

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ